Na terenie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" stwierdzono występowanie 765 gatunków roślin naczyniowych, w tym 18 gatunków roślin zarodnikowych, 5 gatunków roślin nagonasiennych oraz 742 gatunki roślin okrytonasiennych. Występują 34 gatunki drzew, 50 gatunki krzewów i krzewinek oraz 681 gatunków roślin zielnych. Z grupy roślin chronionych występuje 36 gatunków objętych ochroną ścisłą oraz 16 podlegających ochronie częściowej. Bardzo liczna jest-licząca 136 gatunków-grupa roślin rzadkich w skali kraju i regionu. Na szczególne podkreślenie zasługuje obecność takich gatunków chronionych jak: widłak wroniec Lycopodium selago, widłak spłaszczony Lycopodium complanatum , widłak jałowcowaty Lycopodium annotinum, widłak goździsty Lycopodium clavatum, lepnica litewska Silene lithuanica, tojad smukły Aconitum variegatum, zawilec wielkokwiatowy Anemone sylvestris, parzydło leśne Aruncus dioicus, goryczka gorzka Gentiana amarella, zimoziół północny Linnea borealis, kosaciec syberyjski Irys sibirica, tajęża jednostronna Goodyera repens. Gatunki te należą do bardzo rzadkich dla niżu środkowopolskiego i występują na terenie parku bardzo nielicznie. Szczególnie cenne jest występowanie storczyka kukuczki kapturkowatej Neottianthe cuculallata-gatunku podawanego w Polsce z kilkunastu stanowisk, zaliczanego do zagrożonych wyginięciem.

powrót

---

Na obszarze parku stwierdzono występowanie 290 gatunków reprezentujących 5 gromad kręgowców: ssaki, ptaki, gady, płazy i ryby. Stanowi to 52% bogactwa gatunkowego krajowej fauny kręgowców podanego przez Głowacińskiego i innych (1980). Dane dotyczące awifauny Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" zostały zgromadzone w latach 1987, 1992-1993 oraz 1998-2000 (kiedy to badaniami objęto dolinę dolnego Bugu, obejmującą mezoregion; Podlaski Przełom Bugu i Dolina Dolnego Bugu). W latach 1987-2000 w Podlaskim Przełomie Bugu stwierdzono łącznie 150 gatunków ptaków lęgowych i prawdopodobnie lęgowych. Z grupy tej 3 gatunki (kulon, błotniak zbożowy, kraska) występowały tylko w roku 1987 (Dombrowski i in. 1988). W okresie poźniejszym gatunki te nie były obserwowane. Dla wielu gatunków bardzo wyraźne są zmiany liczebnosci w porównywanych okresach (1987-2000). Niekorzystne tendencje odnotowano łącznie u siedmiu gatunków. Największy spadek liczebności dotyczył gatunków preferujących wilgotne, zalewowe łąki oraz torfowiska niskie. Do gatunków, których liczebność zmiejszyła się należą: cyranka, czajka, kszyk, rycyk oraz rybitwa czarna. Główną przyczyną zaniku tych gatunków jest m.in; ograniczenie zasięgów wiosennych zalewów Bugu, oraz zaprzestanie ekstensywnych sposobów gospodarowania (koszenie łąk i wypas). Tendencję odwrotną, czyli wiekszą liczbe par stwierdzono dla takich gatunków, jak: błotniak łąkowy, jastrząb, krogulec, myszołów, wodnik, dzięcioł czarny, dziecioł średni, srokosz i kruk.


Znaczne zróżnicowanie środowiskowe wpłyneło na duże bogactwo gatunkowe awifauny lęgowej badanego terenu. Do ptaków bezpośrednio związanych z korytem Bugu, zasiedlajacych nadrzeczne skarpy, plaże oraz odkryte wyspy należą; zimorodek, brzegówka, sieweczka rzeczna i obrożna, brodziec piskliwy, rybitwy białoczela i zwyczajna oraz mewa pospolita.



Nastepną grupę stanowią gatunki zasiedlające nadrzeczne zarośla wiklinowe i łęgi wierzbowo-topolowe, takie jak: strumieniówka, remiz, dziwonia, dudek, krętogłów i inne. Torfowiska niskie położone na skraju doliny, wilgotne łąki oraz brzegi zarastajacych starorzeczy, stwarzają dogodne warunki do żerowania i gniazdowania następującym gatunkom ptaków siewkowatych: rycyk, czajka, brodziec krwawodzioby i kszyk. Ze względu na liczniejsze występowanie w części wschodniej starorzeczy oraz obecnosci stawów rybnych, głównie lub wyłącznie w tej części parku występują nastepujące gatunki: kropiatka, zielonka, prekoz rdzawoszyi, łabędź niemy, głowienka, czernica, kokoszka, krzyżówka, rybitwa czarna. Do gatunków związanych z dużymi kompleksami leśnymi z dojrzałym drzewostanem nalężą: puchacz, orlik krzykliwy, bocian czarny, dziecioł czarny, siniak, orzechówka, muchołówka mała, trzmielojad.



Analiza liczebności ptaków gniazdujacych na obszarze parku krajobrazowanego pozwala na wyłonienie listy 7 gatunków, których liczebość stanowiła przynajmniej 1% krajowej populacji legowej. Omawiany obszar odgrywał największą rolę w przypadku sieweczki obrożnej Charadrius hiaticula, stanowiąc jedną z głównych ostoi tego gatunku w Polsce (ok. 5% krajowej populacji). Na tym fragmencie Bugu gniazduje ok. 4% krajowej populacji brzegówki Riparia riparia oraz 2,7% populacji dziwonii. Dolina Bugu jest także ważną ostoją lęgową błotniaka łąkowego Circus pygargus. Znacząca jest także ranga tego obszaru dla rybitwy czarnej Chlidonias niger, krwawodzioba Tringa totanus i dudka Upupa epops (1,2-1,7% populacji krajowej). Nieco poniżej progu 1% znajdują się dalsze gatunki takie jak: brodziec piskliwy Actitis hypolecos, sieweczka rzeczna Charadrius dubius oraz rybitwa białoczelna Sterna albifrons.

Stosunkowo wysoki poziom liczebnosci omawianych gatunków wynika głównie z wyjątkowo dobrze zachowanej mozaiki wszystkich typów środowisk charakterystycznych dla tarasu zalewowego Bugu. To z kolei jest efektem zachowania naturalnego biegu rzeki-braku obwałowań odcinających taras od corocznych wylewów oraz braku jakichkolwiek zabiegów hydrotechnicznych w samym korycie rzeki. Wysoki stopień naturalnosci rzeki wpłynął na stosunkowo wysokie zagęszczenia czterech gatunków ptaków: brzegówki i zimorodka gniazdujacych w skarpach odcinków abrazyjnych rzeki oraz brodźca piskliwego i sieweczki rzecznej zasiedlajacych nadrzeczne plaże na odcinkach akumulacyjnych. Zagęszczenie norek brzegówki na odcinku Bugu w granicach omawianego parku krajobrazowego było bardzo wysokie i wynosiło 618,3 norek/10 km rzeki w roku 1993 i 1090 norek/10 km w roku 1999. W porównaniu na środkowej Wiśle 180 norek/10 km (Bukacinski i in. 1992) i 12,2 do 17,3 norek/10 km na uregulowanej dolnej Warcie (Winiecki i in. 1992, Chylarecki i i.n 1993). Zagęszczenie zimorodka odnotowanego na Bugu (2,6 pary/10 km w 1993 r. i 4,9 par/10 km w 1999 r.) było zblizone do wartosci podawanej dla środkowej Wisły, dolnej Narwi i Pilicy (2,0-2,7 pary/10 km) ale znacznie wyższe od zageszczeń na Warcie (0,8-0,9 pary/10 km-Winiecki i in. 1992, Chylarecki i in. 1992) Zagęszczenie brodźca piskliwego na badanym odcinku Bugu wynosiło w 1993 r. 3,4 pary/10 km i 4,5 pary/10 km w 1999 a sieweczki rzecznej 4,3 pary/10 km w 1993 i 2,8 pary/10 km w 1999.

Kolejnymi grupami, odznaczającymi się na tle Polski wysokim bogactwem gatunkowym były gady (67% krajowej liczby gatunków) oraz płazy (56%). W granicach parku odnotowano 41 gatunków ryb (37% listy krajowej). Ponadto wykazano obecność 33 gatunków ssaków, czyli 35% przedstawicieli tej gromady, stwierdzonych na obszarze Polski. Do rzadkich gatunków ssaków występujących jeszcze niedawno na obszarze parku należy wilk Canis lupus. Coraz częściej spotykane są wydry Lutra lutra i bóbr Castor fiber. Najbardziej zagrożonym gatunkiem gada jest żółw błotny Emys orbicularis, występujący sporadycznie na niektórych starorzeczach. Z rzadkich gatunków ryb notowanych w Bugu stwierdzono m.in.: babkę łysą Neogobius gymnotrachelus, kiełbia białopłetwego Gobia albipinnatus, czarnego bassa wielkogębowego Micropterus salmoides i kozę złotawą Sabanejewia aurata (Danilkiewicz 1997).



powrót

---

Znacząca cześć Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" została włączona do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Na terenie parku wytyczono zarówno Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSOP) o nazwie "Dolina Dolnego Bugu", na którym stwierdzono występowanie gatunków ptaków wymienionych w załączniku I Dyrektywy "Ptasiej" , jak i Specjalny Obszar Ochrony Sielisk (SOOS) o nazwie "Ostoja Nadbużańska", wyznaczony na podstawie Dyrektywy "Siedliskowej" dla siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I oraz gatunków zwierząt i roślin wymienionych w załączniku II Dyrektywy "Siedliskowej". Więcej informacji na temat wdrażania koncepcji Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w Polsce znajdziesz na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska.

strona główna